ამავე დროს, თბილისსა და ბათუმში ბაზრის გაჯერებამ მიაღწია 1000 მოსახლეზე 1 აფთიაქზე მეტის დონეს, რაც მიუთითებს სექტორის სიმწიფეზე და კონკურენციის გადაადგილებაზე მომსახურებისა და დამატებითი მომსახურებისკენ. ჩვენ გავაანალიზეთ ბაზრის ძირითადი მონაწილეები და წარმოგიდგენთ საქართველოში ტოპ 5 სააფთიაქო ქსელის დეტალურ რეიტინგს, რომელიც ქვეყანაში მედიკამენტების ხარისხისა და ხელმისაწვდომობის სტანდარტებს ადგენს.

1. პსპ ფარმა (PSP Pharma)

უდავო ლიდერი და ეროვნული ფარმაცევტული გიგანტი. PSP Pharma უკვე ათ წელზე მეტია, რაც საქართველოს ფარმაცევტული ბაზრის ლიდერის სტატუსს ფლობს აღიარებისა და მოხმარების წილის თვალსაზრისით. ACT Research-ის 2025 წლის კვლევის თანახმად, მომხმარებელთა 96% სპონტანურად ახსენებს PSP-ს, ხოლო 42% პირველად ასახელებს მას აფთიაქზე ფიქრისას, რაც აბსოლუტური რეკორდია. ამავე დროს, ქვეყნის მოსახლეობის 74% იყენებს ქსელის მომსახურებას, ხოლო 37% მიიჩნევს, რომ ეს არის მათი მთავარი აფთიაქი.

მასშტაბი: ქვეყნის მასშტაბით 350-400-ზე მეტი ფილიალი და 5,000-10,000 თანამშრომელი.

ბიზნეს მოდელი: კომპანია არ არის მხოლოდ დისტრიბუტორი, არამედ ვერტიკალურად ინტეგრირებული ჰოლდინგი. PSP არის ეკოსისტემა, რომელიც მოიცავს საკუთარ ფარმაცევტულ წარმოებას (GM Pharma), მულტიდისციპლინარულ კლინიკას (New Hospitals) და სადაზღვევო კომპანიას (Wizer).

ხარისხი:PSP გახდა საერთაშორისო ხარისხის სერტიფიკატის ISO 9001: 2008 პირველი მფლობელი კავკასიაში გერმანელი ექსპერტებისგან tüv, რომელიც ადასტურებს მედიკამენტების შენახვისა და განაწილების უმაღლეს სტანდარტებს.

ტექნოლოგიები: პირველი ფარმაცევტული კომპანია აღმოსავლეთ ევროპაში, რომელმაც სრულად დანერგა Microsoft Dynamics 365, ასევე პიონერი საქართველოში ონლაინ სააფთიაქო და მობილური აპლიკაციის ამოქმედებაში (2014-2015 წლებში).

საიტი: www.psp.ge

2. ავერსი (Aversi)

აფთიაქზე მეტი: სამედიცინო ეკოსისტემა. ავერსი არის ძლიერი მულტიდისციპლინარული ჰოლდინგი, რომელიც იკავებს ქვეყნის საცალო სივრცის დაახლოებით 16% - ს და თავისი ფრთის ქვეშ აერთიანებს არა მხოლოდ ასობით აფთიაქს, არამედ სამედიცინო დაწესებულებების ფართო ქსელს.

მასშტაბი: მხოლოდ თბილისში 100-ზე მეტი აფთიაქი, ასევე კარგად განვითარებული რეგიონალური ქსელი.

ბიზნეს მოდელი: ეკოსისტემაში შედის ავერსის კლინიკა (რომელიც 2007 წლიდან 13 ფილიალში უწევს მომსახურებას), ალფას სადაზღვევო კომპანია და მედალფას ჰოსპიტალური ქსელი. კლინიკის ექიმები ხშირად მიმართავენ პაციენტებს ქსელის აფთიაქებში, რაც უზრუნველყოფს მომხმარებელთა მნიშვნელოვან და სტაბილურ ნაკადს.

საინტერესო ფაქტი: ბაზრის სხვა სამი ლიდერისგან განსხვავებით (PSP, Pharmadepot და GPC), ავერსს ისტორიულად არ ჰქონდა საკუთარი მობილური აპლიკაცია, რაც შეიძლება მოუხერხებელი იყოს ახალგაზრდა აუდიტორიისთვის, მაგრამ ეს ხელს არ უშლის ქსელს ბაზრის წილის მეორე ადგილის დაკავებაში ბრენდის სიძლიერისა და კლინიკებთან სინერგიის გამო.

საიტი: www.aversi.ge

3. ფარმადეპო (Pharmadepot)

მომხმარებელთა ორიენტაცია და რეგიონალური მიღწევა. Pharmadepot, რომელსაც Gepha მართავს, ბაზრის დაახლოებით 15% - ს იკავებს და ცნობილია ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ლოიალურობის პროგრამით, 1.9 მილიონი ბარათის მფლობელით. ქსელის სტრატეგია ეფუძნება გრძელვადიან ურთიერთობებს მომხმარებლებთან და მაქსიმალურად ფართო გეოგრაფიულ დაფარვას.

მასშტაბი: ღია წყაროებში ქულების ზუსტი რაოდენობა არ არის გამჟღავნებული, მაგრამ ბაზრის წილი (15%) შედარებულია საშუალო მაჩვენებელთან, რაც მიუთითებს ასობით ფილიალზე ქვეყნის მასშტაბით.

პროდუქციის ასორტიმენტი: ფოკუსირება ხელმისაწვდომ ფასებზე და რეგულარულ ფასდაკლებებზე. ასორტიმენტი მოიცავს არა მხოლოდ მედიკამენტებს, არამედ ვიტამინებს, კოსმეტიკას, მოვლის საშუალებებს, ასევე დედებისა და ბავშვების პროდუქტებს.

ფუნქცია: Pharmadepot ქსელი გთავაზობთ საკუთარ მობილურ აპლიკაციას და ასევე ინტეგრირებულია პოპულარულ მიწოდების სერვისებთან, როგორიცაა Glovo, რაც მედიკამენტების შეძენას მაქსიმალურად მოსახერხებელს ხდის თბილისისა და სხვა ქალაქების მაცხოვრებლებისთვის.

საიტი: www.pharmadepot.ge

4. GPC (ჯპს)

"ჯანმრთელობისა და სილამაზის" ფორმატი უდიდესი ტერიტორიებით. GPC (ქართული ფარმაცევტული კომპანია) ერთ-ერთი უმსხვილესი ფარმაცევტული საცალო ვაჭრობაა, რომელიც ბაზრის დაახლოებით 12% - ს იკავებს. ჯაჭვს შორის მთავარი განსხვავება არის გიგანტური ზომა სააფთიაქო ბიზნესის სტანდარტებით: ერთი GPC აფთიაქის საშუალო ზომა აღემატება 80 მ 2—ს, რაც მათ სრულფასოვან ჯანმრთელობისა და სილამაზის მაღაზიებს ხდის ფართო სპექტრით, მათ შორის სამომხმარებლო საქონლით (FMCG).

ფორმატი: ფართო გაყიდვების დარბაზები, ღია ტიპის საქონლის მოსახერხებელი ჩვენება (თვითმომსახურების ფორმატი) და მოვლის საშუალებებისა და კოსმეტიკის მაქსიმალურად ფართო არჩევანი.

მოხერხებულობა: მობილური აპლიკაციის ხელმისაწვდომობა ონლაინ შეკვეთით, glovo, Wolt და Bolt Food-თან ინტეგრაცია.

რეპუტაცია: მომხმარებელთა მიმოხილვები აღნიშნავენ GPC-ში ფასის ოდნავ მაღალ დონეს PSP-სთან შედარებით, მაგრამ ანაზღაურებენ ამას კომფორტული სავაჭრო სივრცით და საქონლის ფართო ხელმისაწვდომობით.

საიტი: www.gpc.ge

5. იმპექსი (Impex Pharmacy)

სოციალურად პასუხისმგებელი საცალო ვაჭრობა კარგად განვითარებული ქსელით. Impexpharm (IMPEX სასაქონლო ნიშანი) ფუნქციონირებს ერთ-ერთ უმსხვილეს სააფთიაქო საცალო ქსელში საქართველოში, ქვეყნის მასშტაბით 110-ზე მეტი მაღაზიით. კომპანია ბაზრის დაახლოებით 5% - ს იკავებს და აქტიურად ავითარებს რეგიონულ ყოფას, განსაკუთრებით ქალაქ ბათუმსა და ქუთაისში.

მასშტაბი: 110-ზე მეტი ფილიალი და 1000 თანამშრომელი.

კონცეფცია: ის პოზიციონირებს, როგორც სოციალურად პასუხისმგებელი ბიზნესი, რომელიც გულწრფელად ზრუნავს თავის მომხმარებლებზე. აფთიაქები გთავაზობთ როგორც რეცეპტით და ურეცეპტოდ გაცემულ მედიკამენტებს, ასევე ჯანმრთელობისა და სილამაზის პროდუქტების ფართო სპექტრს.

რეპუტაცია: მომხმარებლები ძალიან აფასებენ Impex სერვისს — Glovo პლატფორმის მიხედვით, მომხმარებელთა კმაყოფილება 100% - ს აღწევს.

სასარგებლო რჩევები მყიდველისთვის საქართველოში

ფასდაკლების დღეები: PSP, GPC, Pharmadepot და Aversi ქსელები გთავაზობთ რეგულარულ ფასდაკლებებს სამშაბათს, ოთხშაბათს და პარასკევს. საშუალო ფასდაკლება შეიძლება მიაღწიოს 20%.

ლოიალურობის პროგრამები: ყველა ძირითად ქსელს აქვს ფასდაკლების ბარათები. ისინი იხსნება რამდენიმე წუთში, მათ შორის უცხოელებისთვის. დაგროვილი ქულები შეიძლება გამოყენებულ იქნას შემდგომი შესყიდვების გადასახდელად.

ნაჭრის გაყიდვა: ქართული აფთიაქების მნიშვნელოვანი მახასიათებელია ის, რომ თითქმის ნებისმიერი აბისა და წამლის შეძენა შესაძლებელია ინდივიდუალურად და არა მხოლოდ როგორც მთელი პაკეტი.

მიწოდება: ბაზრის ყველა ლიდერი ინტეგრირებულია Glovo, Wolt და Bolt კვების სერვისებთან. შეკვეთის განთავსება შეგიძლიათ აფთიაქების საკუთარი აპების საშუალებით (ავერსის გარდა) ან უშუალოდ მიწოდების აგრეგატორების საშუალებით.

ბაზრის ლიდერების შედარებითი ცხრილი

ბაზრის წილი (საცალო სივრცე) / აფთიაქების რაოდენობა / ძირითადი ფუნქცია

PSP ~ 21% > 350 ბაზრის ლიდერი, აფთიაქი-წარმოება-კლინიკა-სადაზღვევო ეკოსისტემა

საშუალო ~ 16% > 100 (თბილისში). ძლიერი სინერგია ჩვენს საკუთარ კლინიკურ ქსელთან და სადაზღვევო კომპანიასთან

Pharmadepot ~ 15% ასი ( ზუსტი რიცხვი არ არის გამჟღავნებული). ყველაზე ფართო ლოიალურობის პროგრამა (1.9 მილიონი წევრი)

GPC ~ 12% ყველაზე დიდი საშუალო სააფთიაქო ფორმატი (80 მ2-ზე მეტი)

Impex ~ 5% > 110 სოციალური პასუხისმგებლობა და მომსახურების მაღალი დონე

შენიშვნა: ბაზრის წილი გამოითვლება საქართველოს 8 უმსხვილეს ქალაქში აფთიაქების მთლიანი საცალო სივრცის საფუძველზე, 2023 წლის სააფთიაქო აღწერის მიხედვით.

დასკვნა

საქართველოს ფარმაცევტული ბაზარი აგრძელებს აქტიურ განვითარებას, ხდება ტექნოლოგიურად უფრო მოწინავე და მომხმარებელზე ორიენტირებული. რეიტინგის ლიდერები დიდი ხანია გასცდნენ კლასიკურ აფთიაქებს, გადაიქცნენ ჯანმრთელობის ეკოსისტემებად საკუთარი კლინიკებით, სადაზღვევო კომპანიებით და მოწინავე ონლაინ სერვისებით. ამავე დროს, მაღალ კონკურენტულ პირობებშიც კი, მყიდველს ყოველთვის აქვს არჩევანი — გიგანტური GPC სივრცეებიდან სოციალურად ორიენტირებულ Impex სერვისამდე. ამ თვისებების ცოდნა და ჩვენი პრაქტიკული რჩევები დაგეხმარებათ საქართველოში ნებისმიერ აფთიაქში თავდაჯერებულად იგრძნოთ თავი.